| Лексема Сортировать по убыванию | Транскрипция | Краткий перевод | Описание | Место фиксации |
|---|---|---|---|---|
| ӃОЛƏНТА | k͔оləntа | слушать | Мӓ қолəнтəлəм. Я слушаю. Мӓ кирив сӫй қолəнтəлəм. Я слушаю звук мотора. | Корлики, Ларьяк, Охтеурье |
| ӃОЛƏТƏТА | k͔оlətəta | слушать | Мӓ қолəнтəлəм. Я слушаю. Мӓ кирив сӫй қолəнтəлəм. Я звук мотора слушаю. | Корлики, Ларьяк, Сосновый Бор, Чехломей |
| ӃОЛƏӼԒƏТА | ӄоlәӽłәta | качаться (на качелях) | Ӓвиӽән ӄоләӽԓәԓӽән Девочки качаются на качелях. ԓойәӽта висеть Ӄот ԓәӽпинә онтәп лойӽәԓ В доме висит люлька; Псәм сө̆ӽәт чөнҷәӽнә ԓойәӽԓәт Стиранные вещи на верёвке висят. | Аган, Варьёган, Каюково, Когалым, Лангепас, Лемпино, Лямина, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Сытомино, Таурова, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОЛТА | k͔olta | слышать, услышать, слушать | Мӓ ӛй кӧл ӄолсәм. Я слышал одну новость. Мӓ илән ӄолӽалым, ит ӛнтӛ ӄоллым. Я раньше слышал, теперь не слышу. Ӛйлӓнӛ мӓ тюмынт кӧл ӄолӽаләм, яӽ илновәнә от ыл пулт. Однажды я слышала такой рассказ, в старину люди что-то спрятали. 1. Вӧхӛл ӄөламын амəсвəл, виԓԓӓ воиӽəн пӓни мӓнт ӛнтӛ ӄолвəл. Вид у него усталый (букв.: сидит, сила его иссякла, закончилась), как будто дремлет (букв. засыпает) и меня не слушает. Прасина С.Ф. Ӄəнтəх ики эрӛхлилтӛ ясəӈ Рассказы старого ханты. | Корлики, Ларьяк |
| ӃОЛЫВ | k͔olĭw | выдра | Ӄолыв йӛм ӄөрасәв тынәӈ пун тәявәл. У выдры красивый дорогой мех. | Корлики, Ларьяк |
| ӃОМƏЛКИ | ӄomәlki | жук | Ай њэврэм ӄомәлкии ӄӑњтьәкинт, йиста йәӽ Маленький ребёнок жука испугался, плакать стал. | Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОМП | k͔omp | волна | На реке большая волна. Йꭕəӊнə ӛӆӆӛ қомп. | Когалым, Лянтор, Чехломей |
| ӃОНƏӃ | k͔oṇәk͔ | теплый | Ӄонʼәӄ ӄотәл. Теплый день. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк, Усть-Колекъеган, Чехломей |
| ӃОНƏӃƏКИ | k͔oṇәk͔әk͔ǐ | тепло | Ӄатнә ӄонʼәӄәӄы, кӧмӛн йӧӽлийӛки. В доме тепло, на улице холодно. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк, Пугьюг, Сосновый Бор, Усть-Колекъеган, Чехломей |
| ӃОНƏӃƏӃЫ | k͔ɔṇәkәk͔ǐ | теплый | Тим ӄотәл ӄонʼәӄәӄы. Этот день теплый.; Ӄатнә ӄонʼәӄәӄы, кӧмӛн йӧӽлийӛки. В доме тепло, на улице холодно. |
Корлики, Ларьяк |
| ӃОНƏӃИ | k͔onәk͔ǐ | тепло (вах.) | Сӱӈкӧӽ ӄонәӄы, сӓӈкийӛки – лӫӽ, Лилӛки пӓни вәлвәл – лӫӽ. [Как] от солнца тепло, светло ‒ [это] она, Жива (букв.: живая) и жизни полна – она. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОНƏӇА | ķonәŋa | у, рядом, около | Әй мәта ԓатнә мәӈ сӓвәмсәӽ воњччаӽә Йӓки пɵм ԓор ӄонәӈа йăӈӄиԓув, панә ма ай ӓвәлэм ныкнам мәнӽийәԓ. Недавно мы ходили за черникой на берег Киняминского озера, и моя маленькая дочка все время на берег хотела выйти. С.22. | Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Сургут, Тром-Аган, Угут |
| ӃОНӼƏЛТƏӼƏЛТА | k͔оņχәltәχәlta | греться | Эвӛстӛ сӓӽԓӛк ԓилвӛснӓ лӓлвӛл, сӱӈкнӛ ӄонʼӽәлтәӽәлмын амәсвәл, ԓәваньтит ӄовәԓьтәӽәлвәл. Вдыхала чистый ароматный воздух, грелась на солнышке, любовалась бабочками, перелетающими с цветка на цветок. | Корлики, Ларьяк |
| ӃОРӃӨ | ӄorӄө | жук -дровосек | Ӄорӄө ӄө̆в тусәӈ Жук-дровосек с длинными усами. | Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОС | k͔os | звезда (на небе) | Ӄоcӄəн. Две звезды. Ӄосәт. Звезды. Торəм қос. Небесная звезда. | Корлики, Ларьяк |
| ӃОС-ПӨМ | kos-pөm | трилистник-трава | Ӄор ԓивмин тэм, пөм ԓивмин љољәԓ, ӄосӽәԓа-пөмӽәԓа ӄынмин љољәԓ. Бык стоял, траву щипал, передними ногами трилистник копал. с. 35 сказки с.х. | Когалым, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОТ | ӄot | где | Мӓӈк Ики ӄота йө̆вәт, ӄот ӄө̆ны йӑӄәнам ԓэйԓәԓ, Мӓӈк Ики йӑӄән әнтэм. Пришла она к дому Менка, заглянула в окошко в крыше – нет Менка дома.; Тёԓӛкнӓм литӛ ӄат ԓат пөӈлоӽ мӛнӛс, ӄот ӛӈкил ԓитот вервӛл пӓни йоӽәнʼпа мӛнӛс. Тихонечко прошла по коридору мимо кухни, где мама готовила завтрак, и направилась к речке |
Аган, Варьёган, Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Тром-Аган, Ульт-Ягун, Большетархово, Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОТ ВÄРТА | ӄot wärta | строить (дом) | Мужчина в другом месте дом строит Ики по тоӽинә ӄот вӓрәԓ. | Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОТ ЛӨӃИ | ӄot lөӄi | комната | В нашем доме три комнаты Мәӈ ӄутувнә ӄөԓәм лөӄи. стр. 47 | Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Сургут, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОТ ОМƏСТА | ӄot omәsta | строить (дом) | Мой брат новый дом строит Йэйэм йәԓәп ӄот омәтәԓ; | Аган, Варьёган, Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОТƏЛ ЙОР | k͔ɔtәl jɔr | полдень | Мӓ ӄотәл йорнә мӛнсӛм. В полдень я ушел. ӄотәл йора йөӽәлвәл, әпыл пәӽәла т'уты йӛӽиӽӛн: Нӫӈ ос лувән вэй мӛӽӓ т'и лэра вӓн'т'ӛӽ вэрлин тим л'ӓл'ӛӈ-кӫлӛӈ новәнә? Чуть только полдень настал, отец сыну говорит: Ты черен своего весла почему тонким делаешь в это военное беспокойное время? | Колекъеган, Ларьяк |
| ӃОТƏЛТА | k͔otәłta | рассветать | Ӄотәлӽас, мӓнӓ масвәл мӛнтӓти. Рассвело, мне нужно было ехать. | Корлики, Ларьяк |
| ӃОТƏӼ МОРƏӃ | k͔otәk morәk͔ | малина (букв.: ягода халея, чайки), | В огороде много малины. Атьньа ӓрки ӄотәӽ морәӄ. | Ларьяк, Сосновка, Сосновый Бор |
| ӃОТƏԒИ | ķotәli | домик | Панә мәӽ ӄотәли чи вӓрӽән. И сделали они земляной дом. с. 18. | Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Сургут, Тром-Аган, Угут |
| ӃОТЛИӇКИ | ķotliŋki | домишко | Йăӄә йө̆вәтмаԓ — та осӄаԓ ӄотлиӈкиԓ әнтэм. С. 6. Домой пришёл, старого дома нет. | Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Сургут, Тром-Аган, Угут |
| ӃОТЫӃЫ | k͔otǐk͔ǐ | где | Әпым ос ӄотәӄы? А где мой отец? | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОТЭӃСƏТА | ӄoteӄsәta | строить (дом) | Приехавшие люди дома строят Йө̆втәм йоӽ ӄотэксәԓәт; | Аган, Варьёган, Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОҶƏМ ЙƏӇК | ӄočәm jǝŋk | уха | Ԓӱвпә ӄоҷәм йәӈк йињть. Он тоже бульона (ухи) поел. | Аган, Варьёган, Когалым, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сорум, Сургут, Тром-Аган, Ульт-Ягун |
| ӃӦҶƏӼ | köťǝӽ | нож | Ими ӄоԓәӽлиӈки сотпәӈ кӧҷәӽнам өс тьэт нӱрәӽтәӽ. Тётушкин племянник сейчас же побежал к ножу. – Сотпәӈ кӧҷәӽ, мәна панә мӓс кӧтԓаԓ-кӱрԓаԓ иԓә сәӽриԓа. – Ножик в ножнах, ступай и ноги коровы поруби. | Аган, Варьёган, Когалым, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОҶМƏԒТƏТА | ӄočmәλtәta | согреть | Ма ѣи ҷӓп пайәтнә поттә кӱрӽәԓам тө̆т ӄоҷмәԓтәԓӽәԓам» Я на куче свежей трухи из их люлек свои грязные ноги погрею». | Аган, Варьёган, Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОӃƏН | k͔ok͔әn | неподалеку | Йолтә ӄу тюты йӛӽиӽӛн: «Тьӓ ӄоӄән ыл лоӈыӽән тӓрӛм льӓль». Шаман так говорит: «Тут неподалеку спрятался сильный воин». | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОӃӃƏ | k͔ↄk͔k͔ә | длинный (вах) | Сӫӽӛс икит ӄоӄӄә пäни ԯәвәтьтьә йӛвӛлт. Осенние месяцы длинные и дождливые. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОӃӃƏПА | k͔ok͔k͔әpa | далеко (вах.) | 1) Йӛка, йӛка, вәса, вәса, Тӓрӛм вәсән мӛти. Vat Юхә тӫйнӛ тулы ватнә Ӄоӄӄәпа сӓтьала-па сӫйӛн, ӛӈки. И плясала, танцевала (букв.: танцуй, танцуй, прыгай, прыгай), Сильная, добрая душа. Высоко (букв.: на вершинах деревьев) уносит ветром, Далеко доносится голос твой, мама. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОӼ | k͔oγ | Долго | 1) Пӱкини ӄоӽ пӛлӽӛн, вӓнʼ лӛӽ тәявәл. У зайца длинные уши, короткий хвост. 2) Сноха одела длинное платье Менӓм қох ернӓс нуқ ӛнтӛс.; Ӄоӽ мӛнвӛл, вӓн мӛнвӛл, йуӽләӽ лора выӽәлвәл. Долго едет, коротко едет, к безлесному сору, сору, где не растут деревья, подъезжает. Пӓлӓннӛ лӫӽ ӄоӽ ӓйлӛӽ-кӧллӛӽ амəсвəл. Иногда он долго, задумавшись, молча сидит. Я долго ходила по ягоды Мӓ қох ула йӛлилӛхӓсӛм. Информант: Каткалева Раиса Федоровна; 12.03.1967 г.р.; с. Корлики. |
Корлики, Ларьяк, Пугьюг, Усть-Колекъеган, Чехломей |
| ӃОӼӃƏ ВЭРТÄ | k͔ɔχk͔ә wertӓ | удлинить | Йэрнӓсӓм ӄоӽӄә вэрԓэм. Платье своё удлиню. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃОԒƏНТƏТА | ӄoλәntәta | слушать | Өс ԓӱв оԓәӈ тө̆ӽԓәӈ войӽәт ӄөԓәнтәӽ, ӄөԓәнтәӽ, тют пырнә нӑмәса пит: морты мәӽа әй ӄунта пә әнтә мәнеԓ И он слушал, слушал рассказ птиц, потом задумался: значит в теплые края можно не лететь; Девочка слушает бабушкины сказки Ӓви аӈкаӈкиԓ моњтьәт ӄоԓәнтәԓ; Мы слушаем шум ветра Мәӈ вот сӱй ӄоԓәнтәԓәв; Они песню слушают Ԓин арәӽ ӄоԓәнтәԓӽән; Врач больного слушает Лекәр ӄоњтьтьә ӄө ӄоԓәнтәԓ. | Аган, Варьёган, Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОԒƏП | ӄołәp | сети | Петя ӄоԓәп ӄө̆ҷәӽтәԓ Петя сети ставит | Аган, Варьёган, Каюково, Когалым, Лангепас, Лемпино, Лямина, Лянтор, Нефтеюганск, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Сытомино, Таурова, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОԒПИТА | ӄоłpita | ловить рыбу сетями | Икит йәмат аԓәӈ ӄоԓпита мәнәт Рано утром мужчины пошли ловить рыбу сетями. | Когалым, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃОԒТА | ӄoλta | переночевать | Я птичьи голоса слышу. Ма питьәӈкәлит сӱйәт ӄоԓԓәм; Он не слышит слова другого человека. Ԓӱв па ӄө кӧԓәт әнтә ӄоԓәԓ;; Əй ӄӑтəԓ вɵ̌ԓ, əй ат ӄуԓ ‘Один день прожил, одну ночь переночевал.’ |
Аган, Варьёган, Когалым, Лангепас, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃУ | k͔u | мужчина; муж | Лӫӽ тим-том пырытə кӧлӛллӛ ӄолəнтəмын тюмынт нәмəс кӓссӛм, ӄунə мӓнтитӛ йӫмӛ рəӽам яӽлоӽ төӈəмты. Иногда, анализируя его вопросы и расспросы (букв.: слушая его эти те слова, (которые он) спрашивает, прихожу к такому выводу (букв.: к мысли), что брат мой (букв.: мужчина) , оказывается, лучше меня знает родственников (наших) и знакомых. Мӓ ӄуим ‒ вели лӓӽӛлтӛ ӄу. Мой муж ‒ оленевод. Ӄо ропылтәвәл нӫӈ ӄуин? Где работает твой муж? | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃУ ӃƏСЫ | k͔u k͔әsǐ | мужчина | Ӄу ӄəсы мə̈н. Мужчина прошёл. | Колекъеган, Ларьяк |
| ӃУЉӼƏԒТƏТА | ӄuľӽǝłtǝta | плавное движение | Нӱӈ ԓор ӄө̆вит ай рытнат сорӽа ӄуљӽәԓтәԓән Ты по озеру на обласе быстро плывешь. | Когалым, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Салым, Сургут, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃУЊƏԒ ÄТТА | ӄuńәł ätta | брезжить | Мәӈ киԓԓәв, ӄуњәԓ пә ӓт Мы встали, рассвет уже брезжит | Аган, Варьёган, Лямина, Лянтор, Нижнесортымский, Русскинская, Тром-Аган, Угут, Ульт-Ягун |
| ӃУИНТƏМ | k͔ujintәm | замужем=я | Нӫӈ ӄуинтән? Ты замужем? Пӓни, мӓ ӄуинтәм. Да, я замужем. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃУЛ | k͔уl | рыба | Ӄул ӓрки ларнә Рыбы много на сору.; рыбий жир. Сестра сварила рыбий жир Ӓним қул вой кӧхӛртӛс. |
Корлики, Ларьяк, Охтеурье, Колекъеган |
| ӃУЛ КƏ̈НҶÄ | k͔ul k͔ӛṇčӓ | рыбачить | Ӄул кӛнҷмин вӈлӽал. Живёт, рыбачит. | Корлики, Ларьяк, Чехломей |
| ӃУЛ КƏ̈НҶƏ̈ ӃУ | k͔ul kӛṇčӛ k͔u | рыбак | Лӫӽ ӄул кӛнʼҷӛ ӄу. Он рыбак. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃУЛƏӇ | k͔ulәŋ | рыбный Топон. | Ӄуләӈ йоӽәнʼ ՙРыбная рекаʼ. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
| ӃУЛМƏТ | k͔ulmәt | третий | Ӄулмәт пәӽәл. Третий сын=его. | Корлики, Ларьяк |
| ӃУЛПОҶƏӃӃУ / ӃУЛ ПƏҶАӃЫ | k͔ulpočәk͔k͔u | ястреб | Ӄулпоҷәӄӄу ‒ тит ястреб. Кулпочакку ‒ это ястреб. | Колекъеган, Корлики, Ларьяк |
Поиск и фильтрация